Türkiye’de Az Bilinen Ama Gidilmeye Değer Yerler

Kısa Cevap

Türkiye'ye gelenlerin neredeyse tamamı aynı beş altı noktayı geziyor: İstanbul, Kapadokya, Efes, Pamukkale, Antalya kıyısı. Oysa 81 ilin çoğunda ciddi bir gezi konusu var ve buralarda kuyruk, giriş sırası ve fiyat baskısı yok.

• Doğuda Ardahan, Tunceli ve Hakkâri hattı manzara olarak ülkenin en iddialı bölgesi, ama altyapı zayıf.
• Bayburt'ta bir köyde çağdaş sanat müzesi, Kilis'te yeraltına inen su yapıları var.
• Bu yerlerin ortak özelliği tabela ve ziyaretçi merkezi olmaması; köyden yol sormak normal yöntem.
• Mevsim burada tercih değil zorunluluk: doğu illerinin çoğu kasım ile nisan arası fiilen kapalı.

Neden az bilinmiyorlar, neden gidilmiyor

Bu yerlerin bilinmemesinin sebebi güzel olmamaları değil, ulaşımın uzun ve altyapının ince olması. Havalimanı olmayan iller var, olanlarda sefer sayısı az. Otel seçeneği il merkeziyle sınırlı, restoran çeşidi dar.

Karşılığında elde ettiğiniz şey gerçek: kalabalık yok, fiyat baskısı yok, ve gördüğünüz şey turist için düzenlenmemiş. Bu bir tercih meselesi. Konforu önceliklendiriyorsanız kıyı ve klasik rota daha doğru; gördüğü yerin turistikleşmemiş halini önemsiyorsanız burası.

Doğuda üç il: Ardahan, Tunceli, Hakkâri

**Ardahan** 1.800 metrede kurulu, Rus dönemi taş binaları ve donan bir gölü olan bir il. Çıldır Gölü kışın donduğunda buz üstünde at kızağı çıkıyor, ama bu her yıl olmuyor. Asıl durak Şeytan Kalesi: üç tarafı uçurum bir kayalığın tepesinde, içinde bir kilisenin dört duvarı duran erken ortaçağ kalesi. Ayrıntısı Ardahan gezi rehberinde.

**Tunceli** ülkenin en az nüfuslu illerinden ve doğa için geliniyor. Munzur Suyu'nun kayanın dibinden çıktığı gözeler aynı zamanda bir ziyaret yeri, ona göre davranmak gerekiyor. Keban Barajı dolduğunda çevresi su altında kalan Pertek Kalesi sudan çıkıyor gibi duruyor. Tunceli rehberi 13 durağı sıralıyor.

**Hakkâri** Türkiye'nin en yüksek ikinci zirvesini barındırıyor. Cilo ve Sat dağları buzul gölleriyle birlikte 2020'de millî park ilan edildi. Burası ciddi dağ arazisi, günübirlik gezi yeri değil. Hakkâri rehberi mesafeler ve mevsim konusunda dürüst uyarılar içeriyor.

Beklenmedik duraklar

**Bayburt'ta bir köyde çağdaş sanat müzesi var.** Baksı Müzesi bölgenin el sanatlarıyla güncel sanatı aynı çatı altında tutuyor ve bunu bir il merkezinde değil, bir köyde yapıyor. Aynı ilde tüfe oyulmuş yirmi odalı bir yeraltı yerleşimi bulunuyor.

**Kilis'te kasteller var.** Yeraltına inen, kanallarla gelen suyu hazne ve yıkanma bölümlerine dağıtan yapılar. Türkiye'nin başka hiçbir yerinde bu ölçekte örneği yok. Aynı ilde 460 metreye 320 metre tabanıyla ülkenin en büyük höyüklerinden biri duruyor.

**Kırıkkale'de Hitit dönemi kazısı sürüyor.** Kızılırmak'ın kıvrımındaki kayalık tepede surlu bir yerleşim, hemen yanında 13. yüzyıla tarihlenen sivri kemerli bir Selçuklu köprüsü. Ankara'dan günübirlik gidiliyor.

Klasik rotanın hemen yanındaki alternatifler

Uzağa gitmek istemiyorsanız bilinen noktaların yanında daha sakin karşılıkları var.

Safranbolu ve Amasya, Osmanlı dokusunu Kapadokya kalabalığı olmadan veriyor. Mardin taş sokaklarıyla ülkenin en yürünebilir merkezlerinden biri ve Midyat aynı hatta. Ayvalık ile Cunda, Bodrum ve Çeşme yoğunluğunun dışında kalan bir Ege alternatifi.

Bu tarz karşılaştırmalar için Türkiye'de yürüyerek gezilecek şehirler yazısı hangi merkezin baştan sona yürünebildiğini anlatıyor.

Gitmeden önce bilmeniz gerekenler

Araç neredeyse zorunlu. İlçe merkezlerine minibüs gidiyor ama kaleler, göl kıyıları ve seyir noktaları toplu taşımayla ulaşılamıyor. Türkiye'de araç kiralamalı mı yazısı bu kararı bölge bölge açıyor.

Konaklama il merkeziyle sınırlı ve seçenek az. Hafta içi iş amaçlı gelenler doluluğu artırabiliyor, önceden bakmak gerekiyor.

Nakit taşıyın. Küçük ilçelerde ve köylerde kart geçmeyen yerler var. Ödeme alışkanlıkları için bahşiş, pazarlık ve ödeme yazısına bakabilirsiniz.

Tabela beklemeyin. Çoğu kalıntıda bilgilendirme panosu yok, bazılarına haritalar doğru götürmüyor. Köyden yol sormak burada olağan ve işe yarayan yöntem.

Planlama SSS

**Bu bölgeler güvenli mi?** Ana rotalar olağan turizm bölgesi. Sınıra yakın bazı ilçeler ve dağlık kesimler için resmî tavsiyeler dönemsel değişiyor; kendi ülkenizin güncel seyahat tavsiyesine bakın. Genel çerçeve için Türkiye güvenli mi yazısı var.

**Kaç gün ayırmalıyım?** Bir doğu ili için en az iki tam gün, iki ili birleştiriyorsanız dört ile beş gün. Mesafeler kâğıt üzerinde göründüğünden uzun.

**İngilizce konuşuluyor mu?** Turistik merkezlere göre çok daha az. Çeviri uygulamasını çevrimdışı kullanılabilir hale getirin, telefon çekmeyen bölümler var.

**Ne zaman gitmeliyim?** Doğu için haziran ile eylül arası. Kilis ve Kırıkkale gibi iç ve güney illerde ilkbahar ve sonbahar daha rahat, yaz sıcağı sert.

**Bu illerde ne yenir?** Bölgeye göre değişiyor ve fark ciddi. Türkiye'de ne yenir yazısı bunu bölge bölge ayırıyor.